ثروتمند ترین مرد تاریخ که بود؟

گویی شهری از صحرا عبور می کرد. شهری که شهروندانش، از بالاترین رده ها تا بردگان، جامه هایی دوخته شده از پارچه ابریشم زربفت ایرانی بر تن داشتند. صد شتر که بار هر کدام صد ها پوند طلای خالص بود نیز آن ها را همراهی می کرد.تاریخ قرون وسطی همچنان از زاویه نگاه غربی ها روایت می گردد، به همین دلیل است که مانسا موسی چندان شناخته شده نیست.

ثروتمند ترین مرد تاریخ که بود؟

| بر طبق گزارش 2019 مجله فوربس که هر سال فهرست ثروتمندترین افراد در دنیا را معرفی می نماید، جف بزوس، موسس شرکت آمازون، ثروتمندترین مرد دنیا است. او با ثروتی که حدودا 131 میلیارد دلار (99 میلیارد یورو) تخمین زده شده است، ثروتمندترین مرد دوره مدرن شناسایی شده است.

به گزارش خبرنگاران به نقل از بی بی سی ورد؛ اما او به هیچ عنوان ثروتمندترین مرد تاریخ نبوده است.

این لقب متعلق به مانسا موسی، حاکم غرب آفریقا در قرن 14 ام است، که ثروت بی حد و حصر و بذل و بخشش های سخاوتمندانه اش اقتصاد کل یک کشور را به سقوط واداشت.

رادولف بوتچ ور، استادیار رشته تاریخ در دانشگاه کالیفرنیا می گوید: با محاسبات کنونی، تصور میزان ثروت و قدرت واقعی او تقریبا غیر ممکن است.

در سال 2015، یک کارشناس اقتصادی در سایت Money.com نوشت: مانسا موسی از هر فرد دیگری که بتوانید تصورش را بکنید ثروتمندتر بوده است.

در سال 2012، وبسایت آمریکایی Celebrity Net Worth میزان ثروت او را 400 میلیارد دلار تخمین زد، اما مورخان اقتصادی می گویند ثروت او به قدری زیاد بود که نمی توان آن را در قالب اعداد دقیق توصیف کرد.

فهرست ثروتمندترین مردان تاریخ

مانسا موسی (1280-1337، پادشاه امپراطوری اقتصادی) میزان ثروت غیرقابل درک.

آگوستوس سزار (63 قبل از میلاد تا 14 بعد از میلاد، امپراطوری روم) میزان ثروت 4.6 تریلیون دلار

شائو ژو (1048-1058، اپراطور چین) با ثروت غیر قابل محاسبه.

اکبر اول (1542-1605، امپراطور سلسله گورکانی در هند) با ثروت غیرقابل محاسبه.

اندرو کارنیج (1835-1919، صنعتگر اسکاتلندی-آمریکایی) میزان ثروت 372 میلیارد دلار

جان دی راکفلر (1839-1937، تاجر آمریکایی) میزان ثروت 341 میلیارد دلار

نیکلای الکساندرویچ رومانو (1868-1918، تزار روسیه) میزان ثروت 300 میلیارد دلار

میر عثمان علی خان (1886-1967، خانواده سلطنتی هند) میزان ثروت 230 میلیارد دلار

ویلیام فاتح (1028-1087، اولین پادشاه دودمان نورمان ها در انلگستان)، میزان ثروت 229.5 میلیارد دلار

معمر قذافی (1942-2011، حاکم بلند مدت لیبی) میزان ثروت 200 میلیارد دلار

پادشاه طلایی

مانسا موسی در سال 1280 در خاندان حاکمان به دنیا آمد. برادر او، مانسا ابو-باکر، که تا سال 1312 امپراطور بود، سلطنت را رها کرد تا راهی سفری اکتشافی گردد.

بر طبق مورخ سوری شباب العمری، ابوبکر به اقیانوس اطلس و آنچه در پس آن بود، علاقه بسیاری داشت.

او با 2000 کشتی و هزاران مرد و زن و برده راهی این سفر اکتشافی شد. آن ها رفتند که هرگز باز نگردند.

بعضی مورخان آمریکایی مانند ایوان ون سرتیما، درباره رسیدن او به آمریکای جنوبی حدس نموده اند، اما شواهدی وجود ندارد.

بهرحال، مانسا موسی پادشاهی را به ارث برد.

پادشاهی اقتصادی تحت فرماندهی او رشد چشمگیری کرد. او 24 شهر از جمله تیمبوکتو را به خاک خود الحاق کرد.

سرزمین های تحت فرمان او 2000 مایل گسترش یافت. از اقیانوس اطلس تا نیجریه کنونی، بخش هایی از سنگال، موریتانی، اقتصادی، بورکینا فاسو، گامبیا، گینه بیسائو، گینه و ساحل عاج تحت حکمرانی او بودند.

چنین گستره سرزمینی ای برای او منابعی غنی از طلا و نمک را به ارمغان آورد.

بر طبق موزه بریتانیا، امپراطوری اقتصادی در زمان پادشاهی مانسا موسی، نیمی از طلای دنیای کهن را در اختیار داشت؛ و همه این منابع متعلق به پادشاه بود.

کثلین بیکفورد برزوک، متخصص هنر آفریقا در دانشگاه نورث وسترن، می گوید: مانسا موسی تقریبا به با ارزش ترین منابع ثروت در قرون وسطی دسترسی نا محدود داشت.

او می افزاید: بزرگترین مراکز تجارت که طلا و سایر کالا ها را معامله می کردند نیز در قلمرو او قرار داشتند و او ثروت زیادی از این تجارت به دست آورد.

سفر به مکه

اگرچه امپراطوری اقتصادی از منابع سرشار طلا برخوردار بود، اما پادشاهی اقتصادی چندان شناخته شده نبود. این تا زمانی بود که مانسا موسی، به عنوان یک مسلمان معتقد، تصمیم گرفت برای زیارت، با عبور از صحرای آفریقا و مصر، به مکه سفر کند.

گفته شده که پادشاه با کاروانی متشکل از 60 هزار نفر اقتصادی را ترک کرد.

تمام خانواده سلطنتی، مقامات، سربازان، نقال ها، تجار، شتر سواران، 12 هزار برده و قطاری طولانی از بز و گوسفند که برای غذا همراه داشتند، به همراه مانسا موسی راهی شدند.

گویی شهری از صحرا عبور می کرد. شهری که شهروندانش، از بالاترین رده ها تا بردگان، جامه هایی دوخته شده از پارچه ابریشم زربفت ایرانی بر تن داشتند. صد شتر که بار هر کدام صد ها پوند طلای خالص بود نیز آن ها را همراهی می کرد.

منظره ای بس دیدنی که ارزش ثبت شدن را داشت.

با رسیدن کاروان به مصر، و به نمایش گذاردن ثروت، این منظره دیدنی تر هم شد.

مانسا موسی در آن سفر چنان خاطره ای از خود در مصر بر جای گذاشته بود که العمری مورخ می گوید، وقتی 12 سال بعد از پادشاه اقتصادی به مصر سفر کردم، مردم هنوز از او صحبت می کردند.

او در مدت اقامت سه ماه خود در این کشور، آنچنان سخاوتمندانه و دست دل بازانه طلا های خود را می بخشید که به مدت 10 سال بعد از آن، همچنان بهای طلا در مصر پایین ماند و اقتصاد این کشور سقوط کرد.

بر طبق تخمین های شرکت تکنولوژی آمریکایی SmartAssest.com، سقوط طلا باعث شد زیارت مانسا موسی 1.5 میلیارد دلار به اقتصاد سراسر منطقه خاورمیانه خسارت وارد کند.

بعضی از مورخان می گویند، مانسا موسی در راه بازگشت به خانه دوباره از مصر عبور کرد و این بار کوشش کرد با قرض دریافت طلا با نرخ بهره بالا از قرض دهندگان مصری، مقداری از طلا ها را از چرخه خارج کند و بعضی دیگر می گویند او آنقدر خرج کرد که دیگر طلایی برایش باقی نماند.

لوسی دورن از مدرسه مطالعات آفریقایی و شرقی در لندن می گوید، نقال های اهل اقتصادی که او را در این سفر همراه می کردند، در بازگشت از کار او ناراحت بودند و کمتر در اشعار و داستان هایشان تمجید و تعریف از مانسا موسی را می بینیم.

آن ها معتقد بودند که مانسا موسی دست و دلبازی بیش از اندازه به خرج داده است و طلا های اقتصادی را خارج از خاک امپراطوری به هدر داده است، پس چندان شایسته تمجید نیست.

قطب آموزشی

هیچ تردیدی نیست که مانسا موسی مقدار زیادی طلا در این سفر زیارتی خرج کرد یا به تعبیر عده ای به هدر داد. اما این سخاوت افراطی برای او شهرت دنیای به ارمغان آورد.

به عبارتی، مانسا موسی باعث شد که خودش و اقتصادی رو نقشه ثبت شوند.

در یک نقشه کاتالان که در سال 1375 تهیه شده است، می توان پادشاهی آفریقایی را مشاهده کرد که روی تختی از طلا در تیمبوکتو نشسته است و قطعه ای طلا در دست دارد.

تیمبوکتو به یک ال دورادوی (سرزمین آمال) آفریقایی تبدیل شد و مردم از دور و نزدیک برای دیدن آن از راه می رسیدند.

در قرن نوزدهم، تیمبوکتو هنوز به عنوان شهر طلایی گمشده در دورترین نقطه دنیا که جویندگان نام و ثروت از اروپا به آن سفر می کردند، شناخته می شد و تمام این ها مرهون کوشش های مانسا موسی در گسترش سرزمین هایش در حدود 500 سال پیش از این قرن بود.

مانسا موسی با تعدادی از دانشمندان اسلامی شامل افرادی که مستقیما با حضرت محمد (ص) در ارتباط بودند و یک شاعر از اندولوس و یک معمار به نام ابو اسحاق، که مسجد معروف جین گاری یر، را طراحی کرد، به از مکه به اقتصادی بازگشت.

گفته می گردد پادشاه به شاعر 200 کیلوگرم طلا داد که به پول امروز رقمی معادل 8.2 میلیون دلار است.

مانسا موسی علاوه بر آنکه معماری و هنر را در سرزمین های تحت فرمانروایی اش تشویق می کرد، برای ساخت مدرسه، کتابخانه، مسجد و توسعه ادبیات نیز هزینه اختصاص می داد.

تیمبوکتو به زودی به قطب آموزش تبدیل شد و مردمان از سراسر دنیا برای تحصیل علم به دانشگاه سانکور سفر می کردند.

گفته شده که این پادشاه آفریقایی نخستین فردی بود که آموزش و کسب علم را در غرب آفریقا شروع کرد، اگرچه داستان های حکومت او همچنان برای بسیاری از مردم در خارج از این منطقه ناگفته باقی مانده است.

وینستون چرچیل، نخست وزیر بریتانیا در جنگ دنیای دوم، گفت:: تاریخ را فاتحان می نویسند.

بعد از مرگ مانسا موسی در سال 1337 و در سن 57 سالگی، امپراطوری به پسران او رسید که نتوانستند تمامیت و یکپارچگی آن را حفظ نمایند. مناطق کوچکتر از امپراطوری جدا شدند و امپراطوری از هم پاشید.

ورورد اروپاییان به منطقه آخرین میخ بر تابوت امپراطوری بود.

لیزا کورین گرازیوس، مدیر موزه هنر Block می گوید، تاریخ قرون وسطی همچنان از زاویه نگاه غربی ها روایت می گردد، به همین دلیل است که مانسا موسی چندان شناخته شده نیست.

بوتچ ور می گوید، اگر اروپایی ها زمانی وارد اقتصادی می شدند که مانسا موسی همچنان فرمانده بود و اقتصادی همچنان در اوج قدرت نظامی و اقتصادی خود به سر می برد، مطمئنا همه چیز متفاوت بود.

منبع: BBC

مترجم خبرنگاران: عاطفه رضوان نیا

منبع: فرادید

به "ثروتمند ترین مرد تاریخ که بود؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "ثروتمند ترین مرد تاریخ که بود؟"

نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید